مدل IS-LM چیست؟
مدل IS-LM از ۲ منحنی (Investment-Saving | IS) و  (Liquidity-Money | LM) بوجود آمده است که با یکدیگر منحنی تقاضای کل را تشکیل می‌دهند. هدف مدل IS-LM تعیین موارد تاثیرگذار بر درآمد ملی، با توجه به سطحی معین از قیمت است. می‌توانیم از این مدل برای بررسی عوامل تاثیرگذار بر درآمد در کوتاه‌مدت باوجود ثابت بودن سطح قیمت‌ها به علت چسبندگی آن‌ها یا می‌توانیم از این مدل برای تعیین موارد انتقال‌دهنده منحنی عرضه کل استفاده کنیم. در کوتاه‌مدت، با وجود ثابت بودن سطح قیمت، انتقال منحنی تقاضای کل، تغییراتی را در سطح تعادلی درآمد ملی بوجود می‌آورد.
منحنی IS نشان‌دهنده بازار کالاها و خدمات و منحنی LM نشان‌دهنده بازار پول است. در واقع به علت تحت تاثیر قرارگرفتن سرمایه‌گذاری و میزان تقاضای پول از نرخ بهره، این متغیر عامل اتصال‌دهنده دو نیمه مدل IS-LM است. این مدل نشان‌دهنده این است که چگونه تعاملات بین بازار کالاها و خدمات و بازار پول، موقعیت و شیب منحنی تقاضای کل و در نتیجه، سطح درآمد ملی در کوتاه‌مدت را تعیین می‌کند. منحنی IS رابطه بین نرخ بهره و سطح درآمد در بازار کالاها و خدمات را به تصویر می‌کشد.
منحنی LM ، رابطه بین نرخ بهره و سطح درآمد در بازار پول را به تصویر می‌کشد. برای درک بهتر این رابطه بهتر است با نظریه نرخ بهره تحت عنوان «رحجان نقدینگی» (Liquidity Preference) آشنا شوید. نظریه کینز نشان‌دهنده چگونگی تعیین نرخ بهره است. مطابق نظر کینز، نرخ بهره به صورتی تنظیم می‌شود که میزان عرضه و تقاضا برای نقدترین دارایی اقتصاد – پول – به تعادل برسد. از نظریه رجحان نقدینگی برای منحنی LM استفاده می‌شود.

نوسانات اقتصادی
تاثیرگذاری سیاست‌های پولی و مالی بر تقاضای کل از طریق IS-LM
منحنی‌های IS-LM با سطح قیمت ثابت، نرخ بهره و درآمد ملی را در کوتاه‌مدت، تعیین می‌کنند. منحنی IS نشان‌دهنده رابطه منفی میان نرخ بهره و سطح درآمد بدست آمده از تعادل در بازار کالاها و خدمات است. منحنی LM، رابطه مثبت بین نرخ بهره و سطح درآمد بدست آمده از تعادل در بازار پول، را نشان می‌دهد. تعادل در مدل IS-LM یا نقطه تقاطع این دو منحنی، نشان‌دهنده تعادل همزمان در بازار کالاها و خدمات و در بازار پول حقیقی است. منحنی تقاضای کل شیب نزولی دارد زیرا سطح قیمت پایین‌تر، توازن پول حقیقی را افزایش، مخارج سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهد و در نتیجه، درآمد تعادلی را بیشتر می‌کند.
سیاست مالی انبساطی – مانند افزایش مخارج دولت و کاهش مالیات – منحنی IS را به سمت راست منتقل می‌کند. این انتقال، نرخ بهره و درآمد را افزایش می‌دهد. افزایش درآمد، منحنی تقاضای کل را به سمت راست، منتقل می‌کند. از طرفی دیگر، سیاست مالی انقباضی، منحنی IS را به سمت چپ انتقال می‌دهد، نرخ بهره و درآمد را کم می‌کند و باعث انتقال منحنی تقاضای کل به سمت چپ می‌شود.
سیاست پولی انبساطی،‌ منحنی LM را به سمت پایین منتقل می‌کند. این انتقال، نرخ بهره را کاهش و درآمد را افزایش می‌دهد. افزایش درآمد باعث انتقال منحنی تقاضای کل به سمت راست می‌شود. از طرفی دیگر، سیاست پولی انقباضی، منحنی LM را به سمت بالا منتقل می‌کند. نرخ بهره را افزایش، درآمد را کاهش می‌دهد و موجب انتقال منحنی تقاضای کل به سمت چپ می‌شود.
نظریه مقداری بودن پول چیست؟
مقدار پول در دسترس در علم اقتصاد، «عرضه پول» (Money Supply) نامیده می‌شود. در اینجا، به نظریه‌ای نیاز داریم که ارتباط مقدار پول با سایر متغیرهای اقتصادی، مانند قیمت‌ها و درآمد را بررسی کند. این مفهوم، «نظریه مقداری پول» (Quantity Theory of Money) نامیده می‌شود و برگرفته از آثار اولین نظریه‌ پردازان پولی شامل دیوید هیوم – اقتصاددان و فیلسوف – است.
برای یادگیری بهتر، دقیق‌تر و کامل‌تر اقتصاد کلان، می‌توانید به دوره آموزشی تدوین‌شده توسط آکادمی آموزش قاسمی مراجعه کنید.
نقطه اولیه نظریه مقداری پول این است که افراد برای خریداری کالاها و خدمات، پول را نگهداری می‌کنند. هرچه میزان پول مورد نیاز برای انجام تراکنش بیشتر باشد، مقدار پول نگهداری‌شده نیز بیشتر خواهد بود. بنابراین، مقدار پول در اقتصاد با تعداد اسکناس‌های مبادله شده رابطه دارد. رابطه بین تراکنش‌ها و پول را می‌توانید در معادله زیر مشاهده کنید.
پول  ×  سرعت گردش =  قیمت ×  تعداد تراکنش‌ها
سمت راست نظریه مقداری پول، نشان‌دهنده تراکنش‌هاست.
در فرمول بالا:
«تعداد تراکنش‌ها»: برابر تعداد تراکنش‌ها در طی دوره زمان برای مثال، یک سال است. به عبارتی دیگر، نشان‌دهنده تعداد دفعات معاوضه شدن پول با کالاها و خدمات است.
«قیمت»: نشان‌دهنده قیمت یک مبادله عادی یا تعداد اسکناس‌های مبادله شده است. حاصل‌ضرب قیمت یک تراکنش و تعداد دفعات آن برابر تعداد اسکناس‌های مبادله شده در یک سال است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *